wsiepolskie.pl

Encyklopedia Wsi i Regionów województwo podkarpackie / powiat przemyski / gmina Fredropol

  • Znajdź dział

  • Galeria zdjęć
  • Dziedzictwo materialne
  • Budownictwo, architektura
  • Zwyczaje, Obyczaje, Obrzędy

Kalwaria Pacławska

www.kalwaria-paclawska.37-743.wsiepolskie.pl

Kultura i tradycja regionu / Dziedzictwo materialne / Architektura, budownictwo, urbanistyka

RYS HISTORYCZNY SANKTUARIUM

Fundacja Andrzeja Maksymiliana Fredry

Początki klasztoru, jak i osady Kalwaria Pacławska, związane są z osobą Andrzeja Maksymiliana Fredry. Urodzony około 1620 roku, zmarł 15 czerwca 1679 roku. Z Ziemią Przemyską związany był przez całe swoje życie, tu się urodził i tu zmarł. Był synem Jerzego, stolnika przemyskiego i Katarzyny z Biereckich. Od 1654 roku kasztelan lwowski: nabył dobra Czernidła w Czerskim, które w 1655 roku odsprzedał Wielopolskiemu. W 1677 roku był wojewodą podolskim. Fredro był pisarzem politycznym, historykiem, aforystą. Studiował w Akademii Krakowskiej, następnie we Francji i Niderlandach. Jego dzieła to między innymi "Fragmenta Seriptorum et Peristromata Regnum symbolis expressa, Gedani (Gdańsk) 1660", "Monita politico moralia et Icon ingeniorum, Gedani 1664", "Gesta Poloniae sub Rege Henrico Valesio, ab obitu Sigismundi Augusti 1572 ad annum 1576, Gedani 1652, in 4 to, et 1660 in 12.4 to". "Przestrogi, albo przysłowia obyczajowe rady wojenne 1660 w Krakowie in 8". "Militarium sen axiomatum bell..."(księga 1 wydana w 1668 roku, księga 2 wydana w 1757 roku), w którym podejmuje idee merkantylizmu, "Przysłowia mów potocznych 1658." W pismach politycznych bronił złotej wolności szlacheckiej, jednomyślności w sejmie (liberum veto, jako pierwszy je zastosował) i elekcyjności tronu. Pisał również o konieczności utrzymania słabej władzy królewskiej, ubogiego skarbu, dożywotnich urzędach itp. Fredro był nie tylko szanowany w Polsce, ale także i za granicą. Dowodem jest fakt, że jeden z największych uczonych filozofów XVII wieku, Gottried Wilhelm Leibniz, znał te dzieła i bardzo je sobie cenił.

http://www.kalwariapaclawska.pl/pliki/ed/sanktuarium/fredrom.jpg

Andrzej Maksymilian Fredro w większości pisał w języku łacińskim, to spowodowało, iż w literaturze polskiej nie zajął takiego miejsca, jakie mu się należało. Był przeciwnikiem tolerancji religijnej. Wiele natomiast słusznych myśli zawierały jego poglądy dotyczące gospodarki narodowej, wychowania i szkolnictwa. Głosił konieczność zdecydowanej interwencji państwa w życie gospodarcze społeczeństwa, kontroli nad gospodarką rolną, konieczności osiedlania ludności na terenach pustych, budowy dróg opieki nad rzemiosłem. Na arenie politycznej był wyśmienitym parlamentarzystą. Szlachta województwa ruskiego wybierała go na swojego posła w latach 1646-1661. Próbował również swoich sił na polu dyplomatycznym jako poseł królewski do Rakoczego. W czasie potopu szwedzkiego pozostał wierny Janowi Kazimierzowi.Fredro był rycerzem, czego niejednokrotnie dał dowody dostawiając pod Zborów i Beresteczko liczne wojska, swoim kosztem. Finansował wojska w obronie ojczyzny, ale prawdopodobnie osobiście nie brał udziału w żadnej bitwie, był tylko autorem kilku pism z dziedziny wojskowości. Był ożeniony z Katarzyną z Gidny Gidzińską, urodziła mu dwie córki i dwóch synów, pierwsza Teresa Anna zamężna z podkomorzym nowogrodzkim Łączyńskim, druga zaś Anna Wincencja z Michałem Czartoryskim (pierwszy mąż) i wojewodą trockim księciem Władysławem Kazimierzem Sapiehą (drugi mąż). Pierwszy syn Jerzy Bogusław był najpierw łowczym koronnym, potem kasztelanem lwowskim, drugi syn Stanisław Józef objął po bracie posadę kasztelana lwowskiego.
DZIEŁO A.M. FREDRY
Z powstaniem Kalwarii wiąże się legenda, która mówi iż A. M. Fredro podczas polowania zapuścił się w głąb lasu w pogoni za jeleniem i w miejscu, gdzie dziś stoi kościół, miał ujrzeć między rogami tegoż jelenia jaśniejący krzyż. To wydarzenie miało go skłonić do zbudowania na tym miejscu kościoła, klasztoru i założenia tamże kalwarii, na wzór jerozolimskiej drogi krzyżowej. Wzmiankowana legenda podaje motyw, który miał skłonić Fredrę do ufundowania klasztoru. Być może jednak, iż dużą rolę odegrał w tym względzie także czynnik obronny lub osadniczy głoszony przez niego w pismach. Warto wspomnieć, że na samym początku sama osada nazywała się Słoboda, w późniejszym czasie nazwano ją Kolonią Fredrów a także Miasteczkiem Fredrów. Nazwy te jednak zostały zastąpione do dziś istniejącą nazwą Kalwaria Pacławska. W pierwszym okresie realizacji projektu w roku 1665 wybudowano drewniany kościół i klasztor, do którego Fredro chciał sprowadzić zakonników. Podejmował rozmowy z różnymi zakonami: dominikańskim, reformackim, jezuickim. Jednak dopiero franciszkanie odpowiedzieli na postawione warunki fundatora, przybyli do Kalwarii w roku 1668 i posługują tu do dnia dzisiejszego. Lokalizacja klasztoru w tym terenie związana była z koncepcją tworzenia szeregu twierdz nad rzeką Wiar, które za zadanie miały wzmacniać "bramę przemyską". W czasie budowy założenia klasztornego rozpoczęto prace przy wznoszeniu fortyfikacji wokół obiektów franciszkańskich. Kościół i klasztor otoczono pięcioboczną fortecą bastionową. Po stronie zewnętrznej wytyczono fosy. Z lotu ptaka linie zewnętrzne kreśliły obraz gwiazdy.

Fundacja kalwarii przez Andrzeja Maksymiliana Fredrę miała również, a może przede wszystkim, podłoże religijne, gdyż celem jej było upowszechniać kult Męki Pańskiej. Dlatego też topografia Kalwarii Pacławskiej ma duże podobieństwo do krajobrazu Jerozolimy. Od strony wschodniej rozciąga się pasmo gór o nazwie Ubocz. Na północy występuje pasmo gór zwane Górą Oliwną i Kopystańką o wysokości jak Góra Kalwaria. Od strony zachodniej położone są wyższe partie gór, zaś na południu widoczne są Karpaty. Kalwaryjski klasztor w tym masywie gór stanowi okazałą dominantę, gdyż ulokowany jest na szczycie góry o wysokości 465 m n.p.m. Dwa duże wzniesienia przecięte są doliną, która ma obrazować Dolinę Jozafata. Płynie w niej rzeka Wiar, będąca odwzorowaniem biblijnej rzeki Cedron. Na zboczach tych gór, gdzie jedna ma przedstawiać Golgotę a druga Górę Oliwną postawione zostały kaplice. Długość drogi krzyżowej w Kalwarii wynosi około 1662 m. Kalwaria Pacławska leży 24 km od Przemyśla w kierunku południowo-zachodnim. Klasztor i kościół w Kalwarii Pacławskiej przetrwał do naszych czasów także dzięki drugiemu fundatorowi jakim był Szczepan Józef Dwernicki

źródło:www.kalwariapaclawska.pl

Słowa kluczowe (tagi): kościoły, sanktuaria